Ayçiçek yağının fiyatı neden artıyor?

Ayçiçek yağının fiyatı neden artıyor?

Yeni Şafak müellifi Levent Yılmaz, son periyotta fiyatı en çok tartışılan ayçiçek yağına ait bir yazı kaleme aldı. Fiyatların yükselmesinde döviz kurunun, global ayçiçek yağı fiyatlarının ve kuraklığın tesirli olduğuna dikkat çeken Yılmaz, rekoltede yüzde 25’lere varan bir düşüş olduğuna dikkat çekti. Öte yandan TÜİK’e yapılan enflasyon tenkitlerini hatırlatan Yılmaz, Türkiye İstatistik Kurumu. Enflasyonu olduğundan daha düşük gösterdiği ve bunu yapabilmek için de fiyatı yükselen eserlerin sepetteki yükünü düşürdüğü üzere hurafeler ortada dolaşıyor. O halde bu yaklaşıma nazaran TÜİK’in ayçiçek yağının enflasyon sepetindeki yükünü düşürmüş olması beklenir. Halbuki tekrar grafikten göreceğiniz üzere TÜİK, 2018’de sert bir halde fiyatları yükselen ayçiçek yağının sepetteki yükünü artırmış” tabirlerini kullandı.

 

 

İŞTE LEVEN YILMAZ’IN O YAZISI:

Son devrin en kıymetli tartışma mevzularından birisi besin fiyatlarındaki artışlar. Enflasyona tesiri tarafıyla bakarsak çok yakından ve dikkatli bir formda tahlil edilmesi gereken bir bahis. Aslında Merkez Bankası da Para Siyaseti Heyeti toplantı metinleri de dahil olmak üzere çabucak hemen her platformda bu bahse vurgu yapıyor. Lakin besin fiyatlarındaki artış para siyaseti ile denetim edilmesi mümkün olmayan bir durum. Daha evvelki yazılarımda belirttiğim üzere mali transfer düzeneğinin besin fiyatlarını baskılayabileceğine dair elimizde bir ispat yok. Mesela son periyodun en çok tartışılan eserlerinden birisi olan ayçiçek yağına bakalım.

 

 

AYÇİÇEK YAĞININ FİYATI NEDEN ARTIYOR?

Bu sorunun karşılığı bir bütün oluşturacak biçimde üç modülden oluşuyor. Birincisi aşağıdaki grafikten de görüleceği üzere 2018 Ağustos’undaki kur şokundan kaynaklı bir geçiş tesiri var. İkincisi son periyotta global ayçiçek yağı fiyatlarında epey sert bir yükseliş kelam konusu. Üçüncüsü ise iklim şartlarından ötürü rekoltede kesim profesyonellerinin varsayımlarına nazaran yüzde 20-25 düşüş var. Bu üçü bir ortaya gelince fiyatlarda önemli bir artış görüyoruz. Lakin son periyottaki artışı global fiyatların ve kuraklığın tetiklediğini görüyoruz.

TÜİK’E HAKSIZLIK EDİLİYOR OLABİLİR Mİ?

Son devirde eleştirilen kurumlardan birisi de Türkiye İstatistik Kurumu. Enflasyonu olduğundan daha düşük gösterdiği ve bunu yapabilmek için de fiyatı yükselen eserlerin sepetteki yükünü düşürdüğü üzere hurafeler ortada dolaşıyor. O halde bu yaklaşıma nazaran TÜİK’in ayçiçek yağının enflasyon sepetindeki yükünü düşürmüş olması beklenir. Meğer yeniden grafikten göreceğiniz üzere TÜİK, 2018’de sert bir halde fiyatları yükselen ayçiçek yağının sepetteki yükünü artırmış. Bu yüzden merdiven altı enflasyon hesaplamaları ile baş karıştırmak yerine bırakalım da TÜİK işini yapsın. Değilse TÜİK neden yumurtanın yüzde 82, ayçiçek yağının yüzde 52, mercimeğin yüzde 60 ve kuru fasulyenin yüzde 35,3 fiyatının arttığını açıklasın?

NE YAPMAMIZ LAZIM?

Enflasyon sepeti içindeki besin fiyatlarının artması kuşkusuz kıymetli bir mevzu. Mesela piyasa bilgilerine nazaran 2020’nin birinci 9 ayında ulusal zincir marketlerin toplam cirosunun yüzde 3,7’si ve mahallî zincirlerin cirosunun yüzde 4,2’si ayçiçek yağından oluşmuş. Bu eserin fiyatındaki artış geçiştirilecek bir sorun değil. Bu ve gibisi eserlerdeki fiyat artışların enflasyonda oluşturduğu üst istikametli baskının olumsuz tesirlerini gözardı edemeyiz. Öte yandan bu fiyat artışları para siyaseti ile de çözülemez. Aracıların ve zincir marketlerin fiyatın belirlenmesinde nasıl çiftçiden daha tesirli olduğunun tahlil edilmesi gerekiyor. Bu bakımdan “sözleşmeli tarım” üzere bir yandan çiftçinin girdi maliyetlerini azaltacak başka yandan da eser arz ölçüsünü yönlendirecek stratejik uygulamaların yaygınlaşması gerekiyor.

KAYNAK: YENİ ŞAFAK

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

php shell hacklink php shell seo instagram takipçi satın al php shell lidyabet slotbar grandpashabet güncel adres okey sohbet