İbrahim Şinasi’nin mezarı 150 yıl sonra tespit edildi

İbrahim Şinasi’nin mezarı 150 yıl sonra tespit edildi

Atatürk Kültür Merkezi’nden (AKM), Beşiktaş’ın stadı Vodafone Park’a kadar binaların bulunduğu bölge, bir vakitler ‘Ayaspaşa Mezarlığı’ydı. 16. Yüzyılda imara açılan ve Beyoğlu bölgesinin mezarlığı olarak kullanılan alana, 20. Yüzyılın başlarına kadar definler yapıldı. 20. Yüzyılın sonlarından itibaren ise buradaki mezarlıklar, kesim parça yok edilmeye ve yerine binalar yapılmaya başlandı. 1890’lar ile 1920’ler ortasında çekilen fotoğraflar ve 1826’lardaki İstanbul Pervititch haritaları (İstanbul’un tarihini ve mimari yapısını gösteren dokümanlar olarak bilinen haritalar) da, bölgenin bir vakitler geniş bir mezarlık olduğunu ortaya koyuyor. Lakin devrin belediyesi bu alanı 1934 yılında kamulaştırınca, mezarlar öteki bir yere nakledilmeden üzerlerine binalar yapıldı. Bu durum o periyotta büyük tartışmalara neden oldu. Türk edebiyatının en kıymetli isimlerinden biri olan ve birinci Türkçe özel gazeteyi çıkaran İbrahim Şinasi de, 1871’de 45 yaşında vefat ettiğinde, buradaki mezarlığa defnedilmişti. Lakin mezar yeri tam olarak bilinmiyordu. Tarih araştırmacısı Mehmet Dilbaz birtakım dokümanlara ulaştı ve Şinasi’nin mezarının bulunduğu yeri ortaya çıkardı. Dilbaz, bu kıymetli ismin mezarının, Alman Konsolosluğu’nun tam karşısında bulunan Ayaspaşa Palas’ın altında kaldığını tabir etti. 

“ALMAN KONSOLOSLUĞU’NUN KARŞISINDA BULUNAN ALAN, O DEVİRDE MEZARLIĞA EN AĞIR DEFİN YAPILAN YERDİ”

Şinasi’nin mezarının Ayaspaşa Mezarlığı’nda olduğunu bildiklerini, lakin tam olarak nereye defnedildiğinin şu ana kadar meçhul olduğunu tabir eden Tarih Araştırmacısı Mehmet Dilbaz, şunları söyledi:  “Şu anda Beyoğlu cihetinin, sur dışı İstanbul’unun iki büyük mezarlığından birinin tam üzerindeyiz. Burası Ayaspaşa Mezarlığı. Taksim Mezarlığı olarak da biliniyor. Bölgenin imara açılmasıyla birlikte, Beyoğlu bölgesinin mezarlığı olarak kullanılmaya başlaması 16. Yüzyıl. 16. Yüzyıl’dan, 20. Yüzyılın başlarına kadar buraya daima defin yapılıyor ve bu mezarlığın bulunduğu alan, AKM’den neredeyse Beşiktaş’ın stadyumunun bulunduğu yere kadar olan tüm alanı, yani bütün Gümüşsuyu’nu kapsıyor. Ancak devir periyot, 20. yüzyılın sonlarına yanlışsız buradan birtakım kesimler kopartılarak mezarlığın alanı daraltılıyor. Tam ardımızda bulunan yer yani Alman Konsolosluğu’nun karşısında bulunan alan, o periyotta mezarlığa en ağır defin yapılan yer. 1871 yılında, Türk edebiyatının en kıymetli isimlerinden Şinasi, 45 yaşında vefat ettiğinde buraya defnediliyor. Ayaspaşa Mezarlığı’na defnedildiği biliniyor lakin tam kabrinin yeri şu ana kadar meçhuldü. Lakin elimize geçen Ebüzziya Tevfik Bey’in yazdığı dokümandan, şöyle bir sonuç çıkıyor; kendisi Şair Şinasi’nin cenazesini kaldıran insan ve cenaze merasimi sırasında o vakit günümüzde yerinde eski Park Otel’in bulunduğu yerde, Hariciye Nazırı Tevfik Bey’in bir konağı var. Ve cenazenin tam o konağın bulunduğu yere gelip karşıya geçirildiğini, karşıda o mezarlığın bulunduğu yerde, Şinasi’nin annesinin mezarının yanına defnedildiği söyleniyor. Hatta bir anekdot olarak, “Şairin ruhu, Alman Konsolosluğu’nun bulunduğu yerden şu an kesinlikle bizi seyrediyordur” diyor. Münasebetiyle tam olarak nereye defnedildiğini bu formda tespit etmiş olduk. Şu anda günümüzde, Ayaspaşa ve Park Palas olarak bilinen iki tane binanın bulunduğu yere kendisi defnedilmiş.”

“MEZARLAR NAKLEDİLMEDEN, BİNALAR İNŞA EDİLDİ”

Ayaspaşa Mezarlığı’nın 1934 yılında İstanbul Belediyesi tarafından alınan kararla kamulaştırıldığının altını çizen Dilbaz, “Çünkü burası o vakit büyük bir rant alanı haline geliyor. Ve buraya binalar yapılması talep ediliyor. Ne yazık ki mezarda rastgele bir nakli kubur yani mezarların taşınması yapılmadan, mezarların üzerine artta gördüğünüz binalar inşa ediliyor. Bu inşaat sırasında da o değerli Osmanlı mezar taşları kırılarak, gerideki binalara temel taşı olarak döşeniyor. Buradaki birtakım binalarda yıkım ya da tadilat sırasında o taşlar ortaya çıktı. Münasebetiyle, artık Şinasi’nin mezarının nerede olduğunu bilmekle birlikte, mezarının taşınmadığını ve kabrin üzerine gerideki Ayaspaşa Palas binasının inşa edildiğini biliyoruz” diye konuştu.

Mezarların taşınmadığı ile ilgili kayıtların devrin gazetelerinde olduğunu lisana getiren Dilbaz,  “O vakit oldukça bir tartışma çıkıyor bu bahiste. Bu mezarlar neden nakledilmedi? Şehitlikler neden burada duruyor? Saygısızlık yapılıyor üzere önemli tartışmalar oluyor fakat çok süratli bir biçimde burası kamulaştırılarak, süratlice mezarlar ortadan kalındırılıyor ve çabucak akabinde binalar inşa edilmiş” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

php shell hacklink php shell seo instagram takipçi satın al php shell lidyabet slotbar grandpashabet güncel adres okey sohbet